Tilki ve Tırtıl: Duygu Durdurulmaz, Eşlik Edilir

Çocuğun içinde bir duygu kabardığında yetişkinin ilk refleksi onu durdurmak olur. "Sakin ol", "üzülme", "korkacak bir şey yok." Oysa duygu durdurulmaz, eşlik edilir.

Tilki ve Tırtıl, bu tek cümleyi altı kez, altı farklı duyguyla anlatan kısa bir illüstrasyonlu seri. Hassas konuları çocuğun gözünden gösteriyor. Ebeveyne ders vermiyor; yalnızca bir yol gösteriyor.

Tilki ne yapar

İki karakter var. Tırtıl küçük ve duyguları büyük. Tilki ise her bölümde aynı üç şeyi yapıyor.

• Gelir. Duygu geldiğinde yanına oturur.
• Adlandırır. "Dalga geldi galiba" der, öğüt vermeden.
• Kalır. Duygu geçene kadar gitmez.

Bir çocuğun üzülmemesini sağlayamayız. Ama üzüntü geldiğinde onunla ne yapacağını öğrenmesine eşlik edebiliriz. Seri tam olarak bunu gösteriyor.

"Sakin ol" neden işe yaramıyor

Öfke bir duygudur, vurmak bir davranıştır. Üzüntü bir duygudur, çığlık bir davranıştır. Çocuğun hissetmemesi için onu ikna etmek yerine, rahatsız edici duygularla ne yapacağını öğrenmesine yardım etmek çok daha sağlıklı.

"Sakin ol" denildiğinde çocuk iki şey duyuyor: hissettiğin şey yanlış ve bunu tek başına çözmen gerekiyor. Tilki bunun tersini yapıyor. Duyguya bir isim veriyor ve yanında kalıyor.

Altı bölüm

Her bölümde bir duygu var ve o duygunun bir metaforu. Tilki her seferinde duyguyu adlandırıyor, bölüm tek bir cümleyle kapanıyor.

1. Dalga: öfke

Öfke, içeriden kabaran bir dalga gibi anlatılıyor. Tilki'nin sözü: "Dalga geldi galiba." Bölümün kilit cümlesi: "Dalgalar hep gider. Sen kalıyorsun." Bu bölüm yayında.

2. İplik: ayrılık kaygısı

Göğüsten uzanan ipek bir iplik. Okula ilk gün ve ayrılık anı için. "İplik gerildi galiba." Kilit cümle: "Uzar. Kopmaz. Ben ucundayım." Yakında.

3. Yeşil Cam: kıskançlık

Gözün önüne düşen yeşil bir cam. "Yeşil cam takmışsın galiba." Kilit cümle: "Sevgi yaprak değil, ışık. Bölününce azalmıyor." Yakında.

4. Örtü: utanç

Üstüne düşen ağır bir örtü. "Örtü geldi galiba." Kilit cümle: "Ben de gördüm. Hâlâ buradayım." Yakında.

5. Davul: korku

Göğüste çalan bir davul. "Davul çalıyor galiba." Kilit cümle: "O zaman ikimiz bakarız." Yakında.

6. Yağmur: üzüntü ve kayıp

İçeriye yağan bir yağmur. "Yağmur var galiba." Kilit cümle: "Gelmeyecek. Ama biz hatırlarız." Yakında.

Her bölümün sessiz bir anı var

Altı bölümün hepsinde yaklaşık beş saniyelik bir sessizlik geçiyor. Anlatım duruyor, müzik kısılıyor. Serinin tezi tam orada, sözle değil sessizlikle anlatılıyor: bazen yapılabilecek şey yalnızca orada olmak. Her bölüm de ebeveyn için tek cümlelik bir gerçekle ve tek bir çağrıyla bitiyor.

Çocuğunuzla birlikte izleyin, sonra şu soruyu sorun

Bölümleri tek başına izletip bırakmayın. Birlikte izleyin, bitince yorum yapmadan bir soru sorun. Cevap vermezse sorun değil; "bilmiyorum" da bir cevap. Soruyu çocuğunuzun yaşına göre kendi sözcüklerinizle değiştirebilirsiniz.

• Dalga: "Bugün içinde dalga kabardı mı?"
• İplik: "Ben yanında değilken iplik nerede gerildi?"
• Yeşil Cam: "Hiç yeşil cam taktığın oldu mu?"
• Örtü: "Üstüne örtü düştüğünde ne yapmak istiyorsun?"
• Davul: "Davul en çok ne zaman çalıyor?"
• Yağmur: "Yağmur yağarken ne iyi gelir sana?"

Cevap geldiğinde Tilki gibi davranmak yeterli: yanına gelin, adını koyun, orada kalın. Düzeltmeye ya da çözmeye çalışmayın.

Seri şu an nerede

1. bölüm yayında. Diğer beş bölüm yakında. Yeni bölüm çıktıkça bu sayfaya eklenecek.

Çocuğunuzun duygularıyla baş etmekte zorlandığını düşünüyorsanız oyun terapisi ve ebeveyn danışmanlığı sayfalarına bakabilir, benimle iletişime geçebilirsiniz.